Program ne yapar
Birleşmiş Milletlerin ilk amacının “uluslararası barış ve güvenliği korumak” olduğu Birleşmiş Milletler Antlaşmasında belirtilir. 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi barışçıl, adil ve kapsayıcı toplumlardan söz eder. Genel Kurulun 70/262 sayılı kararı ve Güvenlik Konseyinin 2282 (2016) sayılı kararı barışın sürdürülmesinden söz eder. Genel Kurul tarafından 2016’da kabul edilen Declaration on the Right to Peace (Barış Hakkı Bildirgesi), “herkesin barıştan yararlanma hakkı vardır” der (resmî olmayan çeviri). Bu belgelerin hiçbiri barışı tanımlamaz. Akademik literatürde, Boulanger Martel ve diğerlerinin 2024’te yayımladığı bir derleme, 1969 ile 2022 arasında yayımlanan çalışmalarda 61 barış kavramı saymıştır. Tanımlar örtüşür ama aynı değildir; “barış” sözcüğü kullanıldığında tanımların paylaştıkları da, ayrıştıkları noktalar gibi, nadiren açıkça ortaya konur.
Barış Kavramları ve Tanımları programı Enstitünün kanıt temelini oluşturur. Barışın nasıl tanımlandığını ve kullanıldığını kaynak kaynak derler ve her tanımı karşılaştırılabilir bir biçimde kaydeder. Ortaya çıkan veri seti, diğer üç programın başlangıç noktasıdır. Barış için Ortak Zemin programı veri setini ortak unsurlar bakımından inceler, Barışın Ölçülmesi ve Göstergeleri programı bu unsurları göstergelere dönüştürür ve Hukuk, Politika ve Kurumlarda Barış programı bunların hukuk ve politika için ne anlama geldiğini ele alır.
Programın güncel çalışması, akademik literatüre ilişkin bir derlemedir:
- Araştırma literatürü. 61 barış tanımı üzerine derleme (61 Peace Definitions Review), Boulanger Martel ve diğerlerinin 2024’te belirlediği 61 barış kavramının 117 kaynakta nasıl tanımlandığına ilişkin sistematik bir derlemedir. Derlemenin kayıt sistemi, Mart 2026’da kaynaklarıyla karşılaştırılarak doğrulanmış 149 kayıt içerir. Her kaydı üç Araştırma Kursiyeri birbirinden bağımsız olarak kodlar.
Çıktılar
- Konferans bildirisi. Concerned Philosophers for Peace konferansında sunulan “When Peace Fails Definition: Typologies Under Scientific Scrutiny”. Ekim 2025.
- Veri seti. 61 barış tanımı üzerine derlemenin kayıt sistemi: 117 kaynaktan 61 barış kavramına ilişkin 149 kayıt. Derleme yayımlanmadan önce kamuya açılmayacaktır.
- 61 barış tanımı üzerine derlemenin sonuçlarını sunan makale. Hazırlanmaktadır.
Programın yeri
Enstitünün beş araştırma programı birbirini izleyen bir sıra oluşturur. İlk üçü birlikte değişim teorisini ortaya çıkarır; beşincisi ise bu teoriyi uygular.
- Barış Kavramları ve TanımlarıBarışın araştırmada, hukukta, politikada ve uygulamada nasıl tanımlandığını ve kullanıldığını derler. Öngörülen çıktısı, bu tanımların sistematik bir kaydıdır; bu kayıt, sonraki programların kanıt temelini oluşturur.
- Barış için Ortak ZeminBu tanımları, açıkça belirtmeden yaptıkları varsayımlar dâhil olmak üzere ortak yönlerini bulmak için karşılaştırır. Öngörülen çıktısı, bu ortak zeminin sınanabilecek ve eleştirilebilecek kadar kesin bir ifadesidir.
- Barışın Ölçülmesi ve GöstergeleriBarışın uygulamada nasıl gözlemlenip ölçülebileceğini ortaya koyar: kişinin kendi içinde, kişiler arasında ve gruplar arasında. Öngörülen çıktısı, verilerle sınanabilecek bir barış göstergeleri dizisidir.
- Küresel Barış için Değişim TeorisiTanımları, bunların ortak zeminini ve bu zeminin göstergelerini bir araya getirir. Öngörülen çıktısı, tartışma için bir başlangıç noktası olarak sunulan, küresel barış için kapsamlı bir değişim teorisidir.
- Hukuk, Politika ve Kurumlarda BarışDeğişim teorisini hukuka, politikaya ve kurumlara uygular. Öngörülen çıktısı, bunların teoriyle ne ölçüde uyumlu olduğuna ve ne ölçüde barış ya da şiddet ürettiğine ilişkin bir değerlendirmedir.